All posts by Bomenstichting

Bomen hebben het slecht door bodemverdichting

Anders dan in een bos hebben bomen in de stad veel last van bodemverdichting. Bodemverdichting komt door asfalt en bestrating waarover ook nog eens over heen gereden wordt. In parken treedt bomenverdichting op door intensieve betreding.

Het gevolg van bodemverdichting is dat water moeilijker tot de wortels doordringt. Bij flinke regelval blijven plassen staan rond de bomen, wat ook niet goed is.

Voor zuurstof geldt hetzelfde, die dringt moeilijk door door de samengedrukte grond. Diertjes die in de bodemleven hebben het ook slecht, waardoor ze minder organisch afval vormen.

Als je wil weten of bomen het zwaar hebben moet je kijken of er veel dode takken zijn of er weinig bladeren zitten. Bomen die verzwakt zijn krijgen eerder last van zwammen en schimmels.

Bodemdichtheid wordt gemeten met een penetrometer, die meet hoeveel kracht ervoor nodig is om die in de grond te drukken. Als er meer kracht nodig is dan 2 kg/cm2 nemen de groeimogelijkheden af.

Literatuur: https://edepot.wur.nl/168586

Oude bomen moet je niet kappen

Grote stadsbomen goed voor de gezondheid

 

Een grootschalige studie van de Universiteit in Leuven toonde aan dat één grote boom meer doet voor de gezondheid dan 10 kleine jonge boompjes. Dus eigenlijk zou de gemeente alleen met het kappen van grote bomen akkoord moeten gaan als er minstens 10 jonge bomen voor de plaats komen.

Het verband met gezondheid werd gelegd door te kijken naar de verkoopcijfers van geneesmiddelen voor hart- en vaatziekten en medicatie voor mentale aandoeningen.

Welvarende wijken zijn over het algemeen groener. Je moet dus oppassen dat je de betere gezondheid in welvarende buurten niet aan groen toeschrijft terwijl die samenhangt met de mate van welvaart. Maar daar is in het onderzoek rekening mee gehouden.

““Nu wordt er nogal snel voor gekozen een oude boom die in de weg staat te kappen. Vaak gebruikt men als argument dat het groen achteraf gecompenseerd wordt met nieuw groen. Maar de positieve effecten van zo’n ontwikkelde boom, ook op de mens, zijn duidelijk groter dan gedacht. Dat is iets om rekening mee te houden bij projecten in stedelijke omgevingen.” Aldus professor Raf Aerts.

Over het onderzoek wordt verslag gedaan in: “Residential Exposure to Urban Trees and Medication Sales for Mood Disorders and Cardiovascular Disease in Brussels, Belgium: An Ecological Study” .

Europalaan: dichter dan 6 x de diameter van de boom?


Moet deze boom ook weg omdat die dichter dan 6 x de stamdiameter bij de verharding van het fietspad staat?

Op 22-11-2023 schreef de UBS aan de rechtbank:

Bestudering van de veltekening roept de vraag op waarom er ook bomen gekapt zouden moeten worden die niet in de weg lijken te staan aan het beoogde nieuwe wegprofiel (rijweg en fietspaden). Dat zijn dus bomen die buiten de moeilijk zichtbare blauwe lijnen van het nieuwe wegprofiel staan. Aan de kant van het Transwijkpark: 38A, 1912731, 1853214, 1907837, 1908649, 1853082, 1938908,
1973901, 1869338, 1926745, 1911532, 2011827, 1884401,1876205, 1886604, 1875589, 1934012, 1893717, 1926626, 1908411, 1928303, 1928303,, 1878203, 1902590, 2010278,1949122, 1862143, 1853029. Bomen die aan de Merwedekant niet in de weg staan zijn: 1872380, 1961119, 1953514 (valt bovendien in fase 2), 1904063 (fase 2), 1966435 (fase 2), 1866392 (fase 2),1911001, 1988933, 1884850, 1848300 (fase 2), 1915310. Vanwege de moeilijke leesbaarheid kan het zijn dat sommige bomen over het hoofd zijn gezien en mogelijk ook niet in de weg staan aan het nieuwe profiel.

In het besluit op bezwaar d.d. 7 december, waarin de stukken voor de rechtbank zoals de brief van 22-11-2023, waren meegenomen, stond onder het kopje ’te kappen bomen”

Ten aanzien van de door u genoemde bomen waarvoor de kap niet noodzakelijk zou zijn, merken wij het volgende op. De bomen die u noemt, staan dichter dan 6 maal de stamdiameter op de nieuw aan te brengen verharding of de nieuw te zetten betonband. Hierdoor kunnen deze bomen niet behouden worden omdat een groot deel van de stabiliteitswortels van de boom verwijderd moeten worden om de nieuwe bestrating/band te plaatsen. Hierdoor is de boom niet meer stabiel. Daarnaast zijn een aantal bomen benoemd die in het nieuwe fietspad staan en dus niet behouden kunnen blijven en heeft één boom onvoldoende kwaliteit waardoor deze geveld zal worden.

Tegen dit argument bracht de UBS in haar brief van 14-1-2024 bij de rechtbank in dat als 6 x de stamdiameter de norm zou worden voor de afstand van de boom tot de verharding, heel veel bomen in Utrecht verwijderd zouden moeten worden. Immers, als de stamdiameter 50 cm is, zou er een afstand moeten zijn van 3 meter tussen de boom en de verharding. Als voorbeeld van de bomen die veel dichter bij de rand van de weg staan werd genoemd bomen langs de Catharijnesingel en de Weerdsingel. Niettemin besloot de rechtbank (punt 22) dat het college voldoende duidelijk had gemaakt dat 30 bomen langs het fietspad te dicht bij het fietspad zouden komen te staan en dus gekapt moesten worden. De stabiliteit van de bomen zou anders worden aangetast. De UBS is het niet met de rechtbank en de gemeente eens.  (*)

Allereerst moet worden opgemerkt dat de gemeente bij geen van de bomen had onderzocht of het voor het aanbrengen van de verharding en betonband  wel nodig was om wortels te verwijderen.  Vaak zitten de stabiliteitswortels pakweg 10 á 15 cm of meer onder het maaiveld en kunnen de verharding en de betonrand worden aangebracht zonder die te beschadigen. En anders passen ze betonrand en de verharding maar een beetje aan, zoals dat altijd gebeurt.

Hieronder echter een aantal foto’s van beeldbepalende en monumentale bomen in Utrecht die vlakbij de verharding staan en waarvan niemand het in zijn hoofd zal halen dat ze daarom weg moeten.

  
Europalaan parallelweg                   Catharijnsesingel

 
Maliesingel                                      Koningslaan

       
Bemuurde Weerd                                       Waalstraat

Weerdsingel westzijde                                   Weersingel oostzijde

  
Vleutenseweg                            Begijnekade

(*) https://www.utrechtsebomenstichting.nl/wp-content/uploads/2024/01/uitspraak-europalaan.-usp-gem-23_6093-23_6094-1.pdf

UBS wint rechtszaak over de kap van 138 bomen Europalaan Noord

Vandaag (25-11-2024) heeft de bestuursrechter uitspraak gedaan in het beroep tegen de kap van 138 bomen. Die zou nodig zijn in verband met de herinrichting van de Europalaan Noord.

Volgens de rechtbank heeft de gemeente niet gemotiveerd waarom het belang van de herinrichting zwaarder zou wegen dan de kap van 46 beeldbepalende bomen (want ouder dan 50 jaar).

Ook wilde de gemeente 13 bomen kappen, terwijl in de vergunning staat dat ze verplantbaar zijn.

De UBS is uiteraard blij,  maar vindt de uitspraak niet ver genoeg gaan en stapt daarom naar de Raad van State.

Zie hoger beroep europalaan noord

Zie  uitspraak europalaan. usp gem 23_6093 & 23_6094-1

Totale herinrichting Amsterdamsestraatweg overbodig

Eigenlijk zijn er maar twee problemen op de Amsterdamsestraatweg en om die op te lossen is helemaal geen totale herinrichting nodig. Beter van niet.

Probleem 1. is dat je nergens je fiets kwijt kan. Dat is waarom Jan en alleman zijn fiets aan een boom vastbindt of daar tegen aan kwakt. Erg slecht voor de bomen, die daardoor beschadigd raken. Dat probleem is eenvoudig op te lossen door het aantal fietsklemmen flink uit te breiden.  Volgens het voorontwerp herinrichting is het de bedoeling 155 fietsklemmen toe te voegen, maar dat is nog veel te weinig. Maar voor het plaatsen van extra fietsklemmen is het helemaal niet nodig de straat van gevel tot gevel op de schop te nemen. Kan de gemeente zo doen, had de gemeente al lang kunnen en moeten doen. Dat vastmaken van de fiets aan bomen mag niet en als er voldoende fietsklemmen zijn moet de gemeente handhaven door die fietsen te verwijderen. Als dan ook het plantvak waar de bomen in staan opgeknapt wordt ziet het er niet alleen veel beter uit, maar leven de bomen op.

Probleem 2. is de verkeersveiligheid. Een van de eerste beslissingen van wethouder van Van Hooijdonk (GroenLinks) was het buiten werking stellen van verkeerslichten bij oversteekplaatsen. Zie:

https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/1381368/amsterdamsestraatweg-racebaan-door-uitzetten-verkeerslichten.

Als het de bedoeling is de verkeersveiligheid te verbeteren ligt het ongedaan maken van die dwaze beslissing erg voor de hand.

Wat ook erg voor de hand ligt is het uitbreiden van het aantal oversteekgelegenheden: verhoogde zebrapaden. Past in het streven om de snelheid terug te brengen naar 30 km/uur. Ook daarvoor is het helemaal niet nodig de Straatweg van gevel tot gevel op de schop te nemen.

Kortom: die ruim 10 miljoen die de gemeente uitgetrokken heeft om de Straatweg op de schop te nemen, kan beter besteed worden. Dat is niet alleen beter voor de bomen (die dan niet gekapt hoeven te worden), maar het bespaart bewoners en winkeliers bovendien een hoop ongerief (onbereikbaarheid gedurende maanden van werkzaamheden).

Bomen kappen en smijten met geld : herinrichting Amsterdamsestraatweg

Hierboven stukje Amsterdamsestraatweg (nr. 62 – 124). Wat houdt de herinrichting precies in: het grijze asfalt waar de auto’s rijden wordt vervangen door ander grijs asfalt, de middenstrook (ca 80 cm tussen de autorijstroken) krijgt een andere kleur asfalt (bruin ipv zwart), het fietspad krijgt ook een wat andere kleur asfalt (rood ipv bruin), de stoep krijgt een iets andere kleur stenen, evenals de parkeerstrook.

Kosten van de herinrichting van het begin tot de Marnixlaan: ruim 10 miljoen. Daarbij zijn niet inbegrepen de kosten die zijn gemaakt voor inspraakbegeleiding, inschakelen deskundigen, maken van ontwerpen en niet te vergeten al die mooie artist impressions voor het Integraal Programma van Eisen en raadsbesluiten.

Aan het profiel verandert niets. Noch de stoep, noch het fietspad worden breder. Dat kan ook niet, want de ruimte tussen de gevels kan je niet groter maken. Het wordt dus ook niet veiliger voor fietsers en voetgangers.

Het enige wat verandert is dat de bomen die er staan allemaal worden gekapt. In plaats daarvan komen bomen (boompjes!) op een iets andere plek. In totaal worden van het begin tot de Marnixlaan  107 bomen gekapt en 3 verplant en zouden er 116 boompjes voor terugkomen.

De belangrijkste reden waarom die 107 bomen weg moeten is dat ze wortelschade oplopen door de herinrichtingswerkzaamheden. “De kans op het aanrijden van stamvoet, stam of kroon van te behouden bomen is groot. Er wordt immers dichtbij de bomen gewerkt (…) Bij de herinrichting worden de verharding en cunet verwijderd. Dit zorgt voor aanzienlijk wortelverlies bij de op het ontwerp als ‘te verwijderen’ aangegeven bomen. Hierdoor ontstaat conditieverlies, boomsterfte of instabiliteit” aldus de Boom Effect Analyse.

Kortom: als deze zinloze en kosten verslindende herinrichting achterwege zou blijven zouden de bomen ook geen wortelschade oplopen en gewoon kunnen blijven staan.

Volgens de Boom Effect Analyse zijn de meeste bomen er niet zo best aan toe. Maar is dat een reden om ze maar te vervangen door nieuwe boompjes? Die nieuwe boompjes krijgen het ook voor hun kiezen. Ook de boompjes zullen worden gebruikt om fietsen aan vast te maken, krijgen veel te weinig grond en de grond rond de bomen wordt enorm verdicht.  Zolang die groeicondities niet verbeteren heeft vervanging geen enkele zin.

Eigenlijk is het een enorme prestatie van de bomen die er staan dat ze ondanks extreem slechte groeicondities überhaupt de strijd volhouden en weten te overleven. Dat ze er nog staan en strakjes weer mooi groen uitlopen, daar moeten we bewondering en respect voor hebben in plaats van ze als wegwerpartikelen afdanken en naar de biomassacentrale van Eneco brengen.

Bomenkap Vleutenseweg/Th a Kempisplantsoen

 

Bomen links van de heg zouden worden gekapt. De twee bomen op de foto rechts (leeftijd ruim 60 jaar) zouden worden verplant. In totaal zouden er 38 bomen worden verplant.

    

De kap en de verplanting zouden nodig zijn om de busbaan een paar meter op te schuiven en dat zou nodig zijn om de Vleutenseweg ter plaatse her in te richten. De Bomenstichting heeft hier bezwaar tegen gemaakt.

Het uitgangspunt bij de herinrichting dient te zijn dat grote gezonde bomen blijven staan. Het wordt tijd dat ontwerpers en het verkeer niet altijd laten voorgaan op grote volwassen gezonde bomen.

Zoveel mogelijk uitgaan van het bestaande was in lang vervlogen tijden het adagium bij het ontwerpen van de openbare ruimte. Om te vermijden dat alle straten er hetzelfde uit komen te  zien, ongeacht de stad of wijk. Daar denken ontwerpers tegenwoordig helaas heel anders over.

Help mee jonge boompjes planten

Bericht van ‘Meerbomennu’

Dit jaar openen we in samenwerking met de gemeente een gloednieuwe hub in de stad Utrecht: Bomenhub Eilandsteede. Op deze locatie van Utrecht Natuurlijk kunnen inwoners van Utrecht e.o. gratis zaailingen komen halen. Die jonge boompjes worden o.a. geoogst onder begeleiding van de altijd enthousiaste oogstbegeleider Renée. Haar grootste oogstlocatie is op Landgoed Rhijnauwen-Amelisweerd, waar ze samen met bosbaas Martijn duizenden boompjes redt van de bosmaaier om ze een tweede kans te geven in de stad. Wil je mee-oogsten? De oogstdagen van Renée vind je natuurlijk, net als alle andere, in de Bomenplanner!

Voor team Utrecht Stad zoeken we nog versterking voor: Het inrichten en bijhouden van de gloednieuwe hub Eilandsteede en transport van zaailingen van oogstdagen naar de hub. Wij hebben de kar al! Wil jij rijden? Ook zoeken we iemand voor het begeleiden van oogstdagen in nieuwe parken, natuurgebieden en landgoederen.

Wil jij ons hierbij helpen? Mail Stefan op utrecht@meerbomen.nu 

zie: https://meerbomen.nu/regios/utrecht/

De groene schaalsprong in Utrecht

Versnellen, verbreden en verankeren



Eerder berichtten wij over het vrome voornemen van het college om vóór 2040  het aantal bomen in Utrecht met 60.000 uit te breiden. Dat zou zijn als compensatie voor de voorgenomen verdichting (verstening) met 60.000 woningen vóór 2040.  De groene strategie zou bestaan uit “versnellen, verbreden en verankeren”.

Op 28 november 2023 stuurde het college weer zo’n vrome raadsbrief. Dit keer met de wervende titel “voortgang groene schaalsprong en bomen”. Wie het proza lezen wil kan terecht op
https://utrecht.bestuurlijkeinformatie.nl/Reports/Item/b07c1003-6180-4ad7-ac8d-29fe14eae5da

Aan pakkend woordgebruik ontbreekt het de gemeente Utrecht niet. Maar pas op. Dat pakkende woordgebruik is bedoeld om te verhullen dat er helemaal geen strategie is en geen resultaten zijn.
Hoe minder het college waarmaakt van zijn vrome voornemens, hoe meer het  zijn toevlucht neemt tot reclame proza.

Eerlijkheidshalve herinnert de raadsbrief eraan dat er voor groene strategie/groene schaalsprong 80 miljoen per jaar nodig is. Maar die 80 miljoen worden nog steeds niet gereserveerd. “Samen met de G4 werken we aan een lobby naar het rijk”. M.a.w. als het rijk niet met 80 miljoen per jaar over de brug komt, komt er van de groene schaalsprong in Utrecht niets terecht.

We verbreden en versnellen de inzet waar nodig en mogelijk binnen de financiële kaders” besluit de brief tenslotte.  Kortom er komt van die groene schaalsprong niets terecht. Niet alleen omdat de gemeente er het geld niet voor over heeft, maar ook omdat niemand weet waar die 60.000 extra bomen moeten komen te staan.

Ondertussen gaat het kappen van grote gezonde bomen stug door. Die worden weliswaar gecompenseerd door nieuwe jonge boompjes te planten, maar het resultaat is dat de bomen in Utrecht steeds jonger worden en steeds minder schaduw en groen geven.