Geachte formateurs, beste Lilianne Ploumen en Victor Everhardt,
namens de Utrechtse Bomenstichting vraag ik jullie aandacht voor het volgende.
In 2021 werd de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 vastgesteld, die inhield dat er in 2040 60.000 woningen bij zouden moeten komen. Volgens de raadsbrief van 8 maart 2022, zou de uitbreiding van het aantal woningen samen moeten gaan met de uitbreiding van “groen” in 2040 met 440 hectare groen (circa 900 voetbalvelden) en 60.000 bomen. Deze groene ambitie wordt in Utrecht de “groene schaalsprong” genoemd.
De Utrechtse Bomenstichting heeft er sinds 2022 meerdere keren op gewezen dat er van die groene schaalsprong niet veel terecht komt. Er worden wel woningen bij gebouwd, maar het aantal bomen in Utrecht neemt niet toe. De belangrijkste reden daarvan is dat daar geen of onvoldoende geld en grond voor beschikbaar wordt gesteld. De Utrechtse Rekenkamer kwam op 11 juni 2024 met het bericht “Het is de gemeente Utrecht in de periode 2017 tot 2023 niet gelukt om het openbaar groen mee te laten groeien met de groei van de stad”, waarbij de Rekenkamer verder opmerkt dat objectieve gegevens slechts beperkt worden bijgehouden en onduidelijk is hoe de groenopgave gefinancierd kan worden.
Dat het groen/aantal bomen niet meegroeit met het aantal inwoners/woningen en daar zelfs ver bij achterblijft heeft volgens de Utrechtse Bomenstichting ook als oorzaak de volstrekt onvoldoende herplantplicht. De geldende herplantplicht houdt in dat een grote volwassen boom met een omtrek van pakweg 5 meter gecompenseerd kan worden door een sprietje met een omtrek van 16-18 cm. Er zijn ook kapvergunningen verleend waarbij een grote boom mocht worden gecompenseerd met wat klimop.
Volgens de “Bouwenvelop Ivoordreef” p. 67 heeft een grote boom ongeveer evenveel koelend vermogen als 10 airco’s en heeft zo’n grote boom evenveel waarde als 30 bomen die nieuw worden aangeplant. Dat schreef de gemeente zelf! De praktijk waarbij één grote volwassen bomen mag worden gecompenseerd door één sprietje van 16-18 cm leidt er toe dat de gemiddelde leeftijd en omvang van de bomen in Utrecht met het jaar sterk afnemen en dat daardoor dus ook én het koelend vermogen van de bomen (schaduw) én de habitat voor vogels, rupsen en vleermuizen én de opnamen van CO2 (klimaat!) sterk afnemen.
De Bomenstichting verzoekt u daarom met klem om met de partijen die overwegen samen een coalitie te vormen, afspraken te maken over een serieuze herplantplicht, waarbij het aantal, de aard en de omvang van de her te planten bomen afhankelijk wordt gemaakt van de aard en de omvang van de te kappen bomen (de stam en de kroon). De Bouwenvelop Ivoordreef p. 67 zou daarbij leidend moeten zijn. Waarschijnlijk zal dat er ook toe leiden dat er minder makkelijk kapvergunningen worden aangevraagd en verleend.
De Bomenstichting is uiteraard graag bereid haar voorstel toe te lichten.
Met vriendelijke groet,
Namens de UBS
Gerard van de Vecht (voorzitter)